İyelik eki nedir?

Nesnenin bir şahsa veya nesneye ait olduğunu belirten eklere iyelik ekleri denir.

• Benim dünyam çok renkli ve güzel.
• Onun hayatı tehlikeler ve maceralarla geçti.

İyelik ekleri ile -i hal eki birbirine karıştırılmamalıdır. İyelik ekleri, neyin, kimin sorularına cevap veriyorsa iyelik eki almıştır.

• Kitab-ı yırtıldı?
• Kimin kitabı yırtıldı? Onun kitabı yırtıldı.

İyelik ekleri veya sahiplik ekleri, isimlere ve isim görevinde kullanılan sözcüklere eklenerek kime veya neye ait olduğunu bildiren ekler. İyelik ekleri ad soylu sözcüklerde ve isim görevinde kullanılan diğer sözcüklerde sahiplik kategorisini temsil eder.

İyelik ekini daha anlaşılır biçimde tanımlayacak olursak; “İsim veya isim soylu sözcüklere gelerek, onların kime veya neye ait olduklarını gösteren eklere iyelik ekleri denir.” biçiminde ifade edebiliriz. Adından anlaşıldığı üzere iyelik ekleri sahip olunma anlamı ifade eder ve bunun için bir diğer adıyla “sahiplik ekleri” olarak da bilinir.

Örneğin, “kalemim” sözcüğünde kalemin bana ait olduğunu gösteren “+im” eki, iyelik ekidir. Eğer bu kalemin başka bir kişiye ait olduğunu belirtmek istersek, Türkçedeki altı iyelik ekinden birini isim veya isim soylu sözcüğe eklememiz gerekir.

İyelik ekleri, Türkçedeki belli başlı altı şahsa göre çekimlenir. Ben, sen, o, biz, siz, onlar şahıslarının sahip oldukları bir varlık veya kavramı göstermek için, aşağıda sıralanan ekler getirilir. Bu eklerin adlandırılışı, tekiller ve çoğullar için ikiye ayrılmıştır. 1-2-3. tekil şahıslar ve 1-2-3. çoğul şahıslar olmak üzere iki grupta toplanan iyelik eklerini şu şekilde gösterebiliriz:

1. Tekil şahıs iyelik eki (BEN): -ım, -im, -um, -üm
2. Tekil şahıs iyelik eki (SEN): -ın, -in, -un, -ün
3. Tekil şahıs iyelik eki (O): -ı, -i, -u, -ü

1. Çoğul şahıs iyelik eki (BİZ): -mız, -miz, -muz, -müz
2. Çoğul şahıs iyelik eki (SİZ): -nız, -niz, -nuz, -nüz
3. Çoğul şahıs iyelik eki (ONLAR): -ları, -leri

Yukarıda sıralanan iyelik eklerini ezberlemenize gerek yoktur; çünkü bunlar günlükhayatta kullandığımız ve çok kolay bir şekilde fark edebileceğiniz eklerdir. Bu ekleri, kelimenin başına “benim, senin, onun, bizim, sizin, onların” ekleyerek fark etmek mümkündür.

Örneğin, “düşünceniz” kelimesinin başına bütün şahısları getirirsek, “benim düşünceniz, senin düşünceniz, onun düşünceniz, bizim düşünceniz, sizin düşünceniz, onların düşünceniz” şeklinde tamlamalar çıkar, ki bunların içerisinden sadece “sizin düşünceniz” olanı doğrudur. O halde “düşünceniz” kelimesinin “+niz” 2. çoğul şahıs iyelik eki aldığını söyleyebiliriz.

Sözlükte "iyelik eki" ne demek?

1. Ad soylu sözcüğü kişi kavramına bağlayan ek.

İyelik eki kelimesinin ingilizcesi

possessive suffix

Son eklenenler